КУЛЬТУРНІ ЗАСАДИ ПРАВА: ДО ПИТАННЯ ПОРІВНЯЛЬНОГО АНАЛІЗУ КОНЦЕПЦІЙ НОВОГО ЧАСУ
PDF

Ключові слова

культурні засади права
вимірювання
виміри права
культурологічні виміри
правова культура
Новий час
порівняльний аналіз

Як цитувати

Литвинов, В. (2026). КУЛЬТУРНІ ЗАСАДИ ПРАВА: ДО ПИТАННЯ ПОРІВНЯЛЬНОГО АНАЛІЗУ КОНЦЕПЦІЙ НОВОГО ЧАСУ. Філософія та управління, (2(18). https://doi.org/10.70651/3041-248X/2026.2.06

Анотація

У статті досліджено культурні засади формування правових концепцій Нового часу крізь призму їхніх культурологічних вимірів та особливостей інтерпретації права як соціокультурного феномена. Актуальність дослідження зумовлена зростанням інтересу до міждисциплінарного аналізу права, який дозволяє розглядати правові ідеї не лише як результат нормативного мислення, а як прояв ширших культурних процесів, що формувалися в європейській інтелектуальній традиції Нового часу. Метою статті є здійснення порівняльного аналізу концепцій права цього періоду та визначення їхніх культурологічних вимірів, що вплинули на становлення сучасного праворозуміння. У дослідженні використано методи порівняльного аналізу, історико-філософського узагальнення, культурологічного підходу та концептуального аналізу, що дозволило розкрити особливості формування правових ідей у контексті соціально-культурних трансформацій Нового часу. Проведений аналіз показав, що правові концепції цієї епохи формувалися під впливом змін у філософії, політичній думці та суспільних цінностях. Встановлено, що культурологічні виміри права проявляються через взаємодію правових норм із моральними, релігійними та політичними чинниками розвитку суспільства. Особливу увагу приділено підходам до вимірювання та інтерпретації культурних вимірів правових концепцій, що дозволяє глибше зрозуміти еволюцію ідей природного права, суспільного договору та принципів свободи і справедливості. Результати дослідження засвідчили, що культурні засади права Нового часу мають багатовимірний характер і визначаються поєднанням філософських, політичних та соціальних чинників. Порівняльний аналіз дозволив виявити спільні риси та відмінності між різними концепціями права, а також визначити їхній вплив на формування сучасної правової культури. У висновках встановлено, що культурологічний підхід до дослідження права розширює методологічні можливості правничих досліджень і сприяє глибшому розумінню соціокультурної природи правових інститутів та ідей.

https://doi.org/10.70651/3041-248X/2026.2.06
PDF

Посилання

1. Bazayev, O. (2024). Legal consciousness as a philosophical and legal category: Historical and contemporary interpretations. Problems of Legality, (167), 6–24. https://doi.org/10.21564/2414-990X.167.319129

2. Bundak, O. A. (2025). The evolution of the principle of separation of powers in the public law of foreign countries. Uzhhorod National University Herald. Series: Law, 1(90), 15–21. https://doi.org/10.24144/2307-3322.2025.90.1.2

3. Haltseva, T. O., & Zinenko, O. S. (2025). Theoretical substantiation of an integrative model of factors in the formation of national identity in the modern socio-cultural context. Journal of Psychology Research, 31(14), 111–125. https://doi.org/10.15421/103107

4. Kaluha, V. (2022). Culture as a modal and substantial medium in terms of its functional core. Zhytomyr Ivan Franko State University Journal. Philosophical Sciences, 2(92), 58–68. https://doi.org/10.35433/PhilosophicalSciences.2(92).2022.58-68

5. Kelbia, S. G. (2025). Reflection of the rule of law in the political and legal doctrine of Thomas Hobbes. Legal Bulletin, 10–15. https://doi.org/10.31732/2708-339X-2025-17-C1

6. Khovpun, О. С., & Dombrovska, О. В. (2025). International standards for the protection of human rights in cultural diplomacy. Culturological Almanac, (3), 394–400. https://doi.org/10.31392/cult.alm.2025.3.48

7. Kostiukevych, О. К. (2025). Methodological and world-optical principles of legal activity in modern society. Kyiv Law Journal, (4), 13–18. https://doi.org/10.32782/klj/2025.4.2

8. Koziubra, M. I. (1997). Law as a phenomenon of culture. In Law and Culture: Theory and Practice (pp. 28–30). Kyiv: MP “Lesia”. https://ekmair.ukma.edu.ua/server/api/core/bitstreams/aaddc112-343d-4f33-8a3c-f1f1301d2b25/content

9. Kritsak, I. V., & Ishchyk, I. M. (2025). Spiritual-value concept of legal understanding: content, essence and role in the knowledge of crime and counteraction against it. Bulletin of Criminological Association of Ukraine, 34(1), 526–542. https://doi.org/10.32631/vca.2025.1.40

10. Liashova, N., & Bielik, N. (2022). Analogy as a method of developing thinking logical operations of primary school children. Professionalism of the Teacher: Theoretical and Methodological Aspects, 2(17), 116–126. https://doi.org/10.31865/2414-9292.17.2022.260001

11. Lytvynov, O. M. (2016). Law as a phenomenon of culture. Kharkiv: Yaroslav Mudryi National Law University. https://dspace.nlu.edu.ua/server/api/core/bitstreams/a2daedb3-b75d-4d0e-b640-f977c0d03967/content

12. Mahera, S. (2019). European vector of Ukrainian culture development. Hileya: Scientific Bulletin, 10(2), 67–72. http://gileya.org/index.php?ng=library&cont=long&id=210

13. Mishchenko, V. (2023). Historical dimension of spirituality. Studies in the History and Philosophy of Science and Technology, 32(1), 55–71. https://doi.org/10.15421/272306

14. Nestoruk, N. A. (2011). Methodological recommendations for practical classes in the discipline “Fundamentals of engineering and pedagogical creativity”. Artemivsk: Ukrainian Engineering Pedagogics Academy. https://studfile.net/preview/9212303/

15. Niemchenko, I. V. (2023). Apology of rebellion in the political works of Algernon Sidney. Starodavnie Prychornomoria – Ancient Black Sea Region, (14), 485–489. https://dspace.onu.edu.ua/handle/123456789/37132

16. Panforova, M. (2025). Human rights as a value in the contemporary period: historical and philosophical analysis. Ehrlich’s Journal, (14), 42–48. https://doi.org/10.32782/ehrlichsjournal-2025-14.06

17. Plakhtii, O. (2024). Political thought of representatives of the Renaissance and Modern Age. Philosophy and Political Science, (9), 34–40. https://politkaf.kpnu.edu.ua/wp-content/uploads/2024/07/filosof-i-ya-issue-9.pdf#page=34

18. Popovych, M. V. (1997). Rationality and dimensions of human existence. Kyiv: Sfera. https://ars.vntu.edu.ua/index.php/ars/catalog/view/357/322/272-1

19. Sabadash, Yu. S. (2021). Categorical apparatus of modern cultural studies (development of a system adapted to solving theoretical problems. In Modern Cultural Studies: Postmodernism in the Logic of Ukrainian Humanistics Development (pp. 35–45). Kyiv: Lira-K. https://shron1.chtyvo.org.ua/Avtorskyi_kolektyv/Suchasna_kulturolohiia_postmodernizm_u_lohitsi_rozvytku_ukrainskoi_humanistyky.pdf

20. Shpektorenko, I. V. (2024). Institutions: social, cultural, socio-cultural, ideological, political: to the problem of mutual influences. Таuridа Scientific Herald. Series: Public Management and Administration, (6), 77–84. https://doi.org/10.32782/tnv-pub.2024.6.9

21. Tepliuk, M. & Yushchyk, O. (2024). Concept and classification of legal acts: critical dimension. Journal of the National Academy of Legal Sciences of Ukraine, 31(2), 34–45. https://doi.org/10.31359/1993-0909-2024-31-2-34

22. Yosypenko, S. (2024). Historiography of Ukrainian philosophy and research of philosophy historiography in Ukraine. Philosophical Thought, (3), 7–26. https://doi.org/10.15407/fd2024.03.007

Creative Commons License

Ця робота ліцензується відповідно до Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.

Авторське право (c) 2026 Володимир О. Литвинов